Hver er hún? Evrópuhugsjónin? Kannski er hún mismunandi í hugum flestra. Sumir sjá ef til vill bara eitt stórt samsæri stórfyrirtækja eða stórkapítalista. Aðrir sjá óheftan sósíalisma, jafnvel kommúnisma. Og flestir væntanlega eitthvað þar á milli.
Það er þó nokkuð ljóst að upphaf Evrópusambandsins má rekja til þess að menn vildu koma í veg fyrir frekari stríðsátök í Evrópu. Það hefur tekist að mestu. Átökin á Balkanskaganum eru undantekningin og má eflaust deila um hversu vel Evrópusambandið tók á því máli. Nú er staðan hinsvegar sú að ríkin vilja öll verða aðilar að Evrópusambandinu ef þau eru ekki þegar orðin það.
Þar liggur líka besti möguleikinn á friði og hagsæld þeirra.
Þannig að Evrópusambandið hefur vissulega stuðlað að friði í Evrópu. Og reyndar víðar, þótt illa hafi gengið að tempra árásargirni Bandaríkjamanna og á tíðum samskonar þankagang Breta - undir stjórn Verkamannaflokksins af öllum. En það er annað mál.
Evrópusambandið snýst um samvinnu og líka um sanngirni. Ríkari þjóðir greiða meira til sambandsins en þær fátækari sem fá í staðinn meira í sinn hlut. Það jafnar stöðu ríkja innan Evrópu enda vita Evrópubúar að ójöfnuður leiðir til átaka. Óþarfa átaka sem allir tapa á.
Þegar hinar fátækari þjóðir standa sig betur munu þær auðvitað borga meira en áður.
Samvinnan (sem einu sinni var einkenni og hugsjón Framsóknarflokksins) er þannig grundvöllur samstarfsins. Og reyndar stundum uppspretta ósanngjarna háðsglósa þegar Evrópumenn reyna að samræma ólíka staðla í einn, til að auðvelda samvinnuna.
Evrópusambandið reynir líka að standa vörð um hinn minni máttar. Og þá er það oftar en ekki hagsmunir neytandans á móti hagsmunum stórfyrirtækja. Það sést á því hvernig ESB hefur sett símafyrirtækjum stólinn fyrir dyrnar varðandi reikisamninga og staðið vörð um rétt flugfarþega gagnvart flugfélögunum. Og ekki leyft Microsoft til dæmis að mola alla samkeppni mélinu smærra.
Stendur sem sé með Davíð á móti Golíat. Og ekki veitir af.
-
Sama á við um mannréttindi. Þar er Evrópusambandið í fararbroddi þótt vissulega megi ganga mun lengra í þá átt.
Þess vegna er andstaða vinstrimanna við aðild að Evrópusambandinu harla einkennileg. Þeir virðast margir starsýna á viðleitni Evrópusambandsins til þess að standa vörð um hag lítilla og meðalstórra fyrirtækja. Sem ætti þó að vera nokkuð sem hentar okkur Íslendingum vel. En við virðumst hinsvegar hallari undir Alcoa og Rio Tinto. Er það það sem Vinstri-græn vilja standa fyrir?
Því þrátt fyrir að stuðla að uppbyggingu atvinnulífins þá stendur Evrópusambandið líka í lappirnar gagnvart náttúruvernd. Hvað merkir grænt í nafni Vinsri-grænna?
Í hnotskurn reynir Evrópusambandið, rétt einsog í samstarfi norrænu ríkjanna, að nýta það besta frá mismunandi stefnum og straumum síðustu áratuga, síðustu 100 ára.
Tryggja að sem flestir standi á jafnréttisgrundvelli, tryggja rétt hinna smáu gagnvart hinum stóru, tryggja að ekki verði gengið á náttúruna án öfga. Tryggja mannréttindi í heimi sem sífellt verður miskunarlausari gagnvart fólki, venjulegu og oftast fátæku fólki.
Þetta er auðvitað ekki auðvelt. Setja þarf til dæmis Ungverjum stólinn fyrir dyrnar í mannréttindum. Og það er gert.
Og þetta er heldur ekki auðvelt í samstarfi 27 ríkja sem er ekki alltaf samstíga um allt, sem eru misstór og tryggja verður að réttur hinna smærri í því samhengi verði heldur ekki fyrir borð borinn.
Í því pólitíska litrófi gegna Norðurlönd þýðingarmiklu hlutverki.
Og þar á Ísland auðvitað heima líka.
1 skilaboð:
Mæltu manna heilastur.
Sendu inn athugasemd