Af æruskorti

Enn á ný kemur Þórður Snær með dágóðan leiðara í Fréttablaðiðinu í dag, sem reyndar barst mér ekki í snjónum í morgun. Það breytir litlu meðan nettengingar eru góðar.

Ég hef tekið eftir því að hægrimenn hafa sett þann varnagla við leiðarann að frétta- og blaðamenn séu ekki alltaf hlutlausir. Að þeir komi einhversstaðar frá o.s.frv. Eða ýja að þessu öllu heldur. En þetta er þekkt stef.

Eftir Hrun fór maður nefnilega að átta sig á því að DO, til dæmis, þegar hann var forsætisráðherra og mennirnir í kringum hann voru allir á þessari skoðun. Að blaða- og fréttamenn væru einhvern veginn ekki að segja fréttir á hlutlausan og huglægan hátt heldur ræku þeir einhverskonar erindi. Oftast erindi andstæðinga þessara manna í pólitík - að þeim fannst. Enda lenska þeirra líka að setja alla í box, hólfa alla niður út frá skoðunum þeirra eða þeim skoðunum sem þessir menn héldu að fólk hefði.

Vandamálið við DO og hans kóna er að þeim er algerlega fyrirmunað að skilja að menn geti unnið vinnuna sína af heiðarleika og af metnaði fyrir því einu. Það bendir reyndar til þess eins að þannig hugsi þeir hvorki né vinni sjálfir. Það er ekki af metnaði fyrir starfinu, eða til að vinna þjóð sinni gagn heldur til að þjóna eigin hagsmunum. Eða hagsmunum vina sinna. Eða hagsmunum Flokksins.

Þeir skilja ekki og hafa aldrei skilið að opinberir starfsmenn vinni vinnuna sína af heilindum, af heiðarleika og af metnaði. Af því að þeir sjálfir eru ekki þannig innréttaðir.

En frá því að Thatcher og Reagan og hin óhefta frjálshyggja tók völdin þá hefur það verið mantran. Það er allt til sölu, markmiðið er gróðinn. Markaðurinn stjórnar ósýnilega og drifkraftur alls er hagnaður. Eða að ota sínum tota auðvitað, því það er ekki þjóðfélagslegur hagnaður sem frjálshyggjam vinnur að, ó nei það er hagnaður og gróði einhvers hóps manna sem flýtur ofan á. Manna auðvitað sem geta flotið ofan á af því að þeir komast til dæmis í völd. Til að hygla þeim svo aftur sem eiga peninga. Skítt með hina. Kenningin, svona sem er haldið á lofti, að ef hinir ríku verði ríkari verði hinir fátæku minna fátækir. Það hefur hvergi gengið eftir, heldur hefur frjálshyggjan eingöngu leitt til aukins ójafnaðar og aukið fátækt. Og fækkað þeim ríku niður í örfáa öfurríka.

Metnaður, samkennd og virðing fuku út um gluggann í kjöllfar þeirra Thatchers og Reagans. Slíkt skipti ekki máli, heldur einungis það að auka gróðann. Við sáum endimörkin í Hruninu og við tókum þessa æfingu lengra en flestir. A.m.k. lengra en nágrannaþjóðirnar. Það voru svo heiðarleiki og æra sem komu aftur til sögunnar á þjóðfundinum til dæmis og við endurgerð stjórnarskrárinnar.

En aftur að blaða- og fréttamönnum. Það er erfitt fyrir marga að átta sig á því að til dæmis á Ríkisútvarpinu er til hugarfar hlutleysis. Sem menn ganga inn í og gangast undir. Þeir fjölmörgu sem komu til dæmis nánast beint frá Heimdalli og SUS inn á Fréttastofu Sjónvarpsins gengust inn í þennan móral og gengust fljótt undir hann. Urðu ótrúlega fljótt góðir fréttamenn og eru enn. Og ganga engra erinda annarra en áhorfenda.

Auðvitað skilja þeir sem gerast ritstjórar til að endurskrifa söguna þetta ekki, en alveg einsog það er hægt að skapa hugarfar hlutleysis á fréttastofu er hægt að fara hina leiðina. En það gera þeir sem eru í herferð fyrir sjálfa sig eða einhverja aðra, það eru ekki menn sem eru með æru. Ekki æru hins heiðarlega, hlutlausa fréttamanna að minnsta kosti.

Það er svo ótrúlega erfitt að koma sumum í skilning um að menn geri eitthvað af metnaði, heiðarleika og vegna þess að það er rétt. Jafnvel þótt þeir fái ekkert annað í staðinn en lág laun og svei þér.
-